Chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Y tế cần thiết kế hấp dẫn hơn cho người dân

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội (UBCVĐXH) của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi cho rằng, nhận thức của người dân về chính sách an sinh xã hội chưa cao; các chính sách BHXH, BHYT được thiết kế chưa thực sự hấp dẫn người dân. Đây là thông tin được đưa ra tại buổi làm việc giữa Bảo hiểm xã hội Việt Nam với đoàn công tác của Bộ LĐ-TB&XH về vấn đề cải cách chính sách BHXH; tinh gọn, hiện đại hoá bộ máy và nâng cao chất lượng phục vụ, chiều ngày 9/4 tại Hà Nội.

Chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Y tế cần thiết kế hấp dẫn hơn cho người dân - Ảnh 1

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh trong bài: Mạnh Dũng - Chí Tâm)

Tỉ lệ bao phủ bảo hiểm xã hội còn thấp so với tiềm năng

Báo cáo với đoàn, Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu cho biết, tính đến hết năm 2018, toàn quốc có 14,724 triệu người tham gia BHXH, đạt 100,7% kế hoạch, chiếm 30,4% lực lượng lao động trong độ tuổi; 12,68 triệu người tham gia BH thất nghiệp, đạt 101,1% kế hoạch; 83,515 triệu người tham gia BHYT, đạt tỉ lệ bao phủ 88,5% dân số, vượt 3,3% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao.

Đến hết quý I/2019, tăng lên 14,795 triệu người tham gia BHXH; 12,78 triệu người tham gia BH thất nghiệp và 83,6 triệu người tham gia BHYT…

Tuy nhiên, tỉ lệ bao phủ BHXH còn thấp so với tiềm năng; tình trạng trốn, nợ BHXH, BHYT vẫn còn phổ biến. Việc phát triển đối tượng tham gia BHXH còn chậm, đặc biệt là BHXH tự nguyện. Tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BH thất nghiệp còn xảy ra ở nhiều đơn vị. Số DN phá sản, ngừng hoạt động, có chủ bỏ trốn có chiều hướng tăng; trong khi vẫn chưa có hướng dẫn xử lý nợ BHXH, BHYT trong những doanh nghiệp này…”, ông Liệu cho biết.

Tại buổi làm việc, liên quan tới mục tiêu tăng diện bao phủ BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện; cũng như trong chi trả các chế độ, Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ LĐ-TB&XH) Phạm Trường Giang chia sẻ, ngành BHXH vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Vì vậy, ông Giang đề nghị cần nghiên cứu chức năng thanh tra chi trả chế độ BHXH, BHYT cho ngành BHXH; hoặc xây dựng hệ thống kiểm soát, giám sát việc chi trả các chế độ...

Chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Y tế cần thiết kế hấp dẫn hơn cho người dân - Ảnh 2

Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh mong muốn Bộ trưởng quan tâm đến việc hoàn thiện quy định chức năng thanh tra chi BHXH

Đồng quan điểm, ông Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm UBCVĐXH của Quốc hội khẳng định, 10 năm qua, đặc biệt là 5 năm trở lại đây, BHXH Việt Nam đã có bước tiến dài, với nhiều kết quả ấn tượng trong phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT. Tuy nhiên, nhận thức của người dân về chính sách an sinh xã hội chưa cao; các chính sách BHXH, BHYT được thiết kế chưa thực sự hấp dẫn người dân.

Vì vậy, theo ông Lợi, ngành BHXH cần tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, tăng hiệu quả công việc và chất lượng phục vụ...

Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh thông tin, hiện nay, Bưu điện được giao chi trả, nhưng ngành BHXH vẫn phải làm mẫu biểu để đưa tiền đến tận tay người hưởng chế độ. “Chức năng đầu tư quỹ cũng là mảng lớn. Nếu ở các nước, mảng này sôi động, thì ở Việt Nam vấn đề đầu tư quỹ an toàn là số 1”, bà Minh cho biết.

Cũng theo vị Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, chính vì tính chất đặc thù của ngành, nên một số vướng mắc trong chính sách khiến ngành khó thực hiện. Đơn cử, vấn đề xử lý nợ BHXH trong các doanh nghiệp phá sản, có chủ bỏ trốn... nếu không giải quyết được sẽ kéo theo rất nhiều hệ luỵ, ảnh hưởng đến cuộc sống của người lao động.

Chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Y tế cần thiết kế hấp dẫn hơn cho người dân - Ảnh 3

Phó chủ nhiệm UBCVĐXH của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi phát biểu tại buổi làm việc

Năm 2019 phấn đấu BHXH tự nguyện đạt 200 nghìn người

Bên cạnh đó, bà Minh thừa nhận, ngành BHXH cũng gặp khó khăn trong mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện… “Trong năm 2019, BHXH Việt Nam phấn đấu liên thông tất cả các phần mềm. Riêng cải cách bộ máy, ngành sẽ thực hiện thận trọng, vì liên quan đến người dân. BHXH Việt Nam mong muốn Bộ trưởng quan tâm đến việc hoàn thiện quy định chức năng thanh tra chi BHXH, để tới đây sẽ làm tốt nhiệm vụ được giao” - Tổng Giám đốc nhấn mạnh.

Ghi nhận và đánh giá cao những thành tựu của ngành BHXH, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết, “mừng với kết quả đạt được”, nhất là trong lĩnh vực cải cách TTHC và ứng dụng CNTT để mang lại sự hài lòng cho người tham gia, đồng thời Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cũng không quên “chia sẻ với những khó khăn của ngành gặp phải”.

Những khó khăn, thách thức đó, Bộ LĐ-TB&XH sẽ sát cánh, đồng hành, cùng ghé vai vào gánh vác - không có chuyện “của anh” hay “của tôi”, để cùng BHXH Việt Nam tháo gỡ, giải quyết các khó khăn, vướng mắc vì mục tiêu chung đảm bảo quyền lợi của người dân, người lao động”, người đứng đầu ngành LĐ-TB&XH nhấn mạnh.

Theo đó, Bộ trưởng cho rằng, thời gian qua chính sách BHXH phát huy hiệu quả, trở thành công cụ đắc lực trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội. Cùng với BHYT, BHXH là 1 trong 2 trụ cột quan trọng nhất thực hiện an sinh xã hội.

Song song, ngành bảo hiểm cũng đã cố gắng để từng bước tiếp cận với vấn đề mới, những vấn đề theo thông lệ quốc tế. Dịch vụ thân thiện lên. Các chính sách BHXH dần phát huy tác dụng.

Chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Y tế cần thiết kế hấp dẫn hơn cho người dân - Ảnh 4

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cùng đoàn công tác khảo sát thực tế ứng dụng CNTT của BHXH Việt Nam 

Tuy nhiên, theo người đứng đầu ngành LĐ-TB&XH, băn khoăn nhất hiện nay vẫn là diện bao phủ. Đề ra chỉ tiêu phấn đấu đạt 50% lực lượng lao động tham gia BHXH vào năm 2020 là quá cao. Trong khi thiếu các biện pháp khả thi, và chính sách thì còn xa vời so với yêu cầu của người dân.

Nhiều chính sách của chúng ta chưa thật sự hấp dẫn. Nhiều chính sách vẫn còn… trên trời. Kết nối giữa các bộ ngành có, nhưng liên thông giữa các cơ quan làm chưa tốt, chưa chia sẻ được thông tin với nhau, để tạo ra sự thống nhất, cùng thực hiện”, Bộ trưởng nêu.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, thời gian tới, BHXH Việt Nam và Bộ LĐ-TB&XH cần bám sát tinh thần Nghị quyết 28 để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ được giao. Trong đó, đặc biệt quan tâm 3 vấn đề:

Thứ nhất, cần đẩy mạnh tuyên truyền, để thay đổi nhận thức của người dân về chính sách BHXH, BHYT. Chỉ khi nào người dân thấy đây là sát sườn, trở thành văn hóa an sinh, thì khi đó họ sẽ tự giác tham gia. Để làm được điều đó, cần xây dựng đề án về truyền thông: Tiếp cận người thụ hưởng thế nào, tiếp cận đối tượng thế nào… Phải làm đến nơi đến chốn như thế. “Xây dựng chính sách phải hợp lòng dân. Xây dựng không phù hợp người thụ hưởng, thì không bao giờ làm được”, Bộ trưởng lưu ý.

Cùng với đó, phải khẩn trương nghiên cứu xem cái gì đang vướng mắc, lỗi thời thì sửa và sửa ngay. “Để tiến tới thực hiện BHXH toàn dân. Đây là cái quan trọng nhất, là mục tiêu bao quát, bao trùm”, ông nói.  

Thứ hai, hai ngành phải tăng cường phối hợp trong việc góp ý, kiến nghị xây dựng, sửa đổi chính sách BHXH, BHYT hấp dẫn hơn. Xử lý, giải quyết ngay những vấn đề đang tồn tại như tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHXH. Về vấn đề này, Bộ trưởng nêu, có thể học hỏi, nghiên cứu xem một số luật các nước xử lý thế nào.

Tiếp đó, để thúc đẩy thực hiện BHXH cần sự vào cuộc của các cơ quan, đặc biệt là các địa phương. Một trong những giải pháp được Bộ trưởng gợi ý là giao chỉ tiêu đến từng địa phương. Đi cùng với đó, tăng cường thanh tra, kiểm tra.

Thứ ba, hai ngành cần xây dựng hệ thống theo hướng hiện đại, tinh gọn, chuyên nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 28, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo; đồng thời tăng cường kết nối dữ liệu giữa hai ngành trong giải quyết chế độ cho người tham gia BHXH, BH thất nghiệp. Tiến tới phấn đấu chia sẻ thông tin,  kết nối dữ liệu 6 trụ cột an sinh.

Và cuối cùng, Bộ trưởng nhấn mạnh, năm 2019 phấn đấu phát triển BHXH tự nguyện đạt được 200 nghìn người. Bộ trưởng cho biết, dự kiến trong tháng 5 tới, sẽ chủ trì với BHXH, VNPost tìm hướng tiếp cận. Bộ trưởng Đào Ngọc Dung tin tưởng, “nếu có cách làm mới, tiếp cận mới, chúng ta hoàn toàn có thể làm được”.

Được biết, với mục tiêu đến hết năm 2019 đạt được 200 nghìn người tham gia BHXH tự nguyện, đây là con số bằng cả 10 năm qua thực hiện.

Thanh Nhung


Nguồn: baodansinh.vn
Tin liên quan